Það er kominn tími á nýjan glugga þegar fúi er kominn í karminn, móða sest milli glerja eða dragsúgur stendur inn þótt allt sé lokað. Í einbýli ræður þú þessu sjálf(ur). Í fjölbýli er ytri hluti glugganna sameign og húsfélagið hefur síðasta orðið um útlitið. Hér er farið yfir merkin, reglurnar og hvernig verkið gengur fyrir sig.
Merki um að gluggi þurfi að fara
- Fúi í karmi eða opnanlegu fagi: viðurinn er mjúkur, málningin flagnar og oddur á skrúfjárni sekkur auðveldlega inn. Fúi breiðist út og hleypir raka inn í vegginn.
- Móða eða rákir milli glerja í tvöföldu gleri: þéttingin í glerinu hefur gefið sig. Ef karmurinn er heill dugar oft að skipta um glerið eitt og sér.
- Dragsúgur eða kuldi við gluggann þótt hann sé lokaður: þéttilistarnir eru ónýtir eða karmurinn hefur gengið til.
- Vatn eða raki á sólbekknum eða í veggnum undir glugganum eftir rigningu eða skafrenning.
- Opnanlegt fag sem lokast illa eða festist, og lamir og læsingar sem eru orðnar lúnar.
Mikil móða innan á glerinu á veturna getur bent til lélegrar einangrunar, en hún getur líka stafað af því að of lítið er loftað út. Þá þarf ekki endilega nýjan glugga. Stundum dugar líka viðgerð: nýtt gler, nýir þéttilistar eða að skipta um fúinn hluta karmsins. Smiður getur metið hvort viðgerð dugi eða hvort glugginn þurfi að fara.
Í fjölbýli: hvað þarf húsfélagið að samþykkja?
Lög um fjöleignarhús nr. 26/1994 skipta glugganum í tvennt. Allur ytri gluggaumbúnaður er sameign allra eigenda, bæði á íbúðum og í sameign (8. gr.). Sá hluti gluggaumbúnaðarins sem er inni í íbúðinni, og glerið í gluggunum, er séreign (5. gr.).
Í framkvæmd þýðir þetta að í fjölbýli skiptir þú yfirleitt ekki um glugga upp á eigin spýtur. Allir eigendur eiga rétt á að taka þátt í ákvörðunum um útlit hússins (39. gr.), og um breytingar á sameign fer eftir 30. gr.: til smávægilegra breytinga og endurnýjunar nægir einfaldur meirihluti, til breytinga sem ekki eru verulegar þarf tvo þriðju hluta eigenda og til verulegra breytinga á útliti hússins þarf samþykki allra eigenda.
Ef þú vilt til dæmis annan lit, aðra skiptingu glugganna eða annað efni en er í húsinu þarf að bera það upp á húsfundi. Þegar skipta á um glugga á öllu húsinu er það sameiginleg framkvæmd sem húsfundur ákveður. Lögin gilda líka um raðhús og önnur sambyggð hús eftir því sem við á, til dæmis um útlit og heildarsvip.
Lögin í heild eru á vef Alþingis (opnast í nýjum flipa). Ef ágreiningur kemur upp getur kærunefnd húsamála (opnast í nýjum flipa) gefið álit.
Þarf byggingarleyfi?
Yfirleitt ekki. Samkvæmt leiðbeiningum HMS við byggingarreglugerð (opnast í nýjum flipa) er útskipting glugga viðhald sem er undanþegið leyfi, svo framarlega sem notuð eru sambærileg efni og frágangurinn er sambærilegur. Ef útlitið breytist verulega getur þurft að tilkynna verkið eða sækja um leyfi hjá byggingarfulltrúa. Í húsum sem byggð voru 1925 eða fyrr, og í friðlýstum húsum, ber eigandinn ábyrgð á að fá leyfi eða umsögn Minjastofnunar Íslands ef útlit eða efni gluggans breytist. Það getur átt við um elstu hús bæjarins.
Hvernig gengur verkið fyrir sig?
- Skoðun og mæling. Smiður skoðar gluggana, metur hvort viðgerð dugi eða skipta þurfi um og mælir nákvæmlega. Nýir gluggar eru yfirleitt smíðaðir eftir máli.
- Val á glugga: efni, opnanleg fög, gler og litur. Í fjölbýli þarf þetta að vera í samræmi við það sem húsfélagið hefur ákveðið.
- Smíði. Spurðu strax hve langan tíma framleiðandinn þarf, svo hægt sé að skipuleggja verkið í kringum það.
- Gamli glugginn tekinn úr. Yfirleitt er skipt um einn eða fáa glugga í einu svo opið standi sem styst. Þegar karmurinn er farinn sést hvort veggurinn í kring er heill.
- Nýi glugginn settur í, réttur af og festur. Bilið milli karms og veggjar er einangrað og þétt bæði að utan og innan og gengið frá vatnsbretti undir glugganum.
- Frágangur að innan og utan: listar, sólbekkur, spartl og málning. Oft þarf málara eða múrara í lokafráganginn.
Hjá magic samhæfum við þetta fyrir þig: smiðinn í gluggana og málara í frágang ef þess þarf, svo þú þurfir ekki að raða fagmönnunum saman sjálf(ur).
Hvenær ársins er best að skipta um glugga?
Best er að vinna verkið í þurru veðri og þegar ekki er frost, því kítti og þéttiefni þurfa að fara á við hitastig sem framleiðandinn tilgreinir til að festast vel. Á Norðurlandi er það helst frá vori fram á haust. Það er þó hægt að skipta um glugga á veturna ef unnið er með einn glugga í einu og opinu lokað sama dag. Gott er að panta tímanlega: gluggarnir eru smíðaðir eftir máli og í fjölbýli þarf húsfundur að taka ákvörðun áður en hægt er að panta.
Hvenær á að hringja í fagmann?
- Þegar fúi eða raki er kominn í karminn
- Þegar vatn kemur inn með glugganum
- Þegar þú vilt vita hvort nóg sé að skipta um glerið
- Þegar húsfélagið vill láta skoða gluggana áður en málið fer fyrir húsfund
Hringdu í 772 3000 virka daga 08–18 eða lestu um smíðavinnu á Akureyri. Ef vatn er farið að koma inn með glugga eru fyrstu skrefin við leka og bilanir á einni síðu, og í greininni Leki í fjölbýli: hver borgar og hvað á að gera? er farið yfir hver ber ábyrgðina.
